Het partnerschap tussen Nicolaas van Haaren en Hendrik Willem Ackermans kreeg in 1876 een structureel karakter. Vanaf dan waren ze partners in alle grote projecten. Zoals gebruikelijk in de baggersector en de aannemerij werden er voor dergelijke infrastructuurprojecten telkens aparte ondernemingen opgericht voor de looptijd van elk project. Nicolaas en Hendrik Willem stapten samen, maar ten persoonlijke titel, mee in dergelijke ondernemingen, waarin telkens ook andere partners participeerden.
Maatschappen
In het Nederland van de 19e eeuw was het sluiten van een ‘maatschap’ de meest voor de hand liggende juridische vorm van samenwerking tussen aannemers. De verschillende ‘maten’ brachten arbeid, geld, goederen of goodwill onder in een feitelijke onderneming zonder rechtspersoonlijkheid.
Een mooi voorbeeld is de maatschap van Seters & van Haaren die in 1887 werd opgericht voor de zandwinning ten behoeve van de stadsuitbreiding van ’s-Hertogenbosch. Toen Hendrik Willem Ackermans en Nicolaas van Haaren in 1888 waterbouwwerken in België gingen uitvoeren, vormde de maatschap met van Seters echter een hindernis voor de oprichting van een juridische constructie voor deze werken.
De grote en de kleine sociëteit
Pas in 1895 werd er een akkoord bereikt en werden er twee nieuwe maatschappijen opgericht in België. Hendrik Willem Ackermans verwees ernaar als de ‘grote’ en de ‘kleine sociëteit’.
De ‘grote sociëteit’ betrof de SA Compagnie Auxiliaire pour Entreprises de Travaux Publics en had een logistieke opdracht: het verhuren van materialen die nodig zijn om openbare werken te kunnen uitvoeren. Naast Nicolaas van Haaren en Hendrik Willem Ackermans waren er nog zes aandeelhouders: Hendrik van Haaren (zoon van Nicolaas), Hendrik van Baren (schoonzoon van Nicolaas), Johan van Baren (zoon van Hendrik), Cornelius van Haaren (zoon van Nicolaas), Jacobus van Haaren (zoon van Nicolaas) en Johan Glaudemans (schoonzoon van Nicolaas). De ‘grote sociëteit’ werd in 1912 ontbonden.
De ‘kleine sociëteit’ verwees naar de SA Entreprises de Travaux Public en had als doel het werk te organiseren, te coördineren en uit te voeren. Zo zorgde ook voor de voorbereiding van de inschrijvingen op aanbestedingen. We vinden er dezelfde acht aandeelhouders in terug. Na verlenging liep de looptijd van deze vennootschap tot 1914.
Juridisch vacuum
Tijdens de Eerste Wereldoorlog werden de werkzaamheden van deze vennootschap in België opgeschort. Men werkte in de mate van het mogelijke voort vanuit Den Haag in het neutrale Nederland. Vanaf 1915 werkte de onderneming in een juridisch vacuum en in 1920 werd de SA Entreprises de Travaux Public ontbonden. Door de afwezigheid van een juridisch statuut nam men toen een enorm risico bij elke onderneming, omdat men zich persoonlijk borg diende te stellen.
Uit een vorig verhaal (“Naar Rosario!”) werd in 1918 de naamloze vennootschap naar Belgisch recht q opgericht met een duurtijd van 30 jaar en met de volgende bestuurders: Hendrik Willem Ackermans, Henri van Haaren en Johan van Baren. Deze vennootschap had aanvankelijk tot doel om de activiteiten in Latijns Amerika op te volgen, maar werd geleidelijk omgevormd tot een investeringsmaatschappij, die in 1978 werd stopgezet.
De NV Ackermans & van Haaren
Terug naar 1915, naar België. Hendrik Willem Ackermans en zijn zoon Jan, jurist, zochten naar een evenwicht tussen de betrokken partijen om een nieuwe vennootschap op te richten. Dat lukte in 1924, meer bepaald op 30 december, met de oprichting van de SA Entreprises Ackermans & van Haaren . De raad van bestuur bestond uit: Hendrik Willem Ackermans (voorzitter), Jan Ackermans (secretaris), Henri van Haaren, Johan van Baren, Toon Jurgens (schoonzoon van Henri van Haaren) en Gust Smulders (schoonzoon van Hendrik Willem Ackermans). Voor de dagelijkse werking was Hendrik Willem Ackermans de gedelegeerd bestuurder, bijgestaan door twee directeurs-beheerders: Cornelius van Haaren en Jan Ackermans.
De oprichting van deze vennootschap vormde de basis van de huidige vennootschap Ackermans & van Haaren.
Persconferentie van de NV/SA Ackermans & van Haaren, in Antwerpen (1928). Met o.a. Jan Ackermans (2e van links, staande) en rechts naast hem: zijn vader, Hendrik Willem Ackermans)